Erregina batek alaba ttipitto
bat zuen eta behin batez horren orrazten ari zelarik zorri bat harrapatu zion. Zorri
hura hil beharrean nonbait gorde eta hazi behar zela erabaki zuen, zenbat
handitzen zen ikusteko. Eta hala egunak joan eta egunak etorri, zorria bargosta[2] bat bezalatsukoa egin zen.
Baina zahartu ere egin zen eta gero hil. Atsekabe
handia hartu zuten hortaz erreginak eta alabak. Eta zorriaz zerbait oroitzapen
egin behar zutela, eta larrua kenduz danbor bat egin zuten. Gogoak ematen
zielarik danborra jotzen omen zuten eta zorriaz oroitu.
Behin batez jotzen ari zelarik, alabak bere amari
erran zion:
─Nork
igarri behar luke danbor hau zorri-larruz egina dela?
─Ez luke ez
nehork igarriko─ ihardetsi
zion amak.
Solas hori aitaren belarrietara heldu zenean,
horretan diru puska baten irabazteko bidea izanen zuela bururatu zitzaion. Sari
handi bat eskaini zuen, danbor hura zertaz egina zen igarriko zuenarentzat.
Bertzeak, igarri ezin zuketenak diru zerbait eman behar izanen zuten.
Eskainitako diru hura irabaziko zutelakoz, aunitz
gizaseme eta emakume erregerengana joan ziren.
─Azeri
larruz egina da ─erran zuen
batek.
─Katu
larruzkoa da ─bertze
batek.
─Oilo
larruz egin dute ─bertzeak.
Nehork ezin asma zezakeen.
Egun haietan, ez handik urrun, bazen gizaseme bat
burutik zerbait makur zuena. Gurasoen menean ez egon nahiz, munduz mundu joan
behar zuela erranik, etxetik atera zen. Bidean zihoalarik gizon bat etzanik
aurkitu zuen, belarriz lurrari emanda zegoela. Zer ari zen galde egin zion.
─Belarra
nola sortzen den entzuten ari naiz.
─Ez bide
dituzu belarri txarrak. Zenbatean etorriko zara nire mutil?
─Honen
bertzean.
─Jarraiki
bada niri.
Biak beren bidean zihoazelarik bertze gizon bat
oihan batean aurkitu zuten, arbola handi azkarrak, belar izpiak balira bezala,
eskuz hartu eta erroetatik ateratzen zituela. Honen indarrak ikusten bertzeak
harrituz zer egin gogo zuen galde egin zioten.
─Hamabi
dozenaz zama handi bat egin eta errege-hirira saltzera eraman nahi nituzke.
Erosta (zoroxka) hark berari jarraiki nahi bazion,
sari ona emanen ziola erran zion. Harekin joan zen.
Bertze bat aurpegia garbitzen aurkitu zuten.
─Zer ari
haiz?
─Hementxe
puska bat aldatuxe, hirira joateko gertutzen. Bazkalorduko harat joan beharra naiz.
─Bazkalorduko!
Berankara ez al duk?
─Zenbait
orduko bidea bada ere, nire zango handiokin ordu laurden batez sartuko naiz.
─Hik ere neure
mutil izan nahi al duk?
Baietz erran eta elkarrekin zihoazen. Hiriratu zirenean ez zebilen han bertze solasik... erregek
danbor bat bazuela, nork zertaz egina zen ez zekiena. Lau gizon horiek
erregeren etxe ondoko ostatu batean sartu ziren eta nagusi erosta hark bere
mutil belarri ernea erregeren etxe aldeko leiho batean jarrarazi zuen,
erregeren etxeko solasak entzun eta hari errateko aginduz. Gau-erortzean
solasok entzun zituen:
─Hau
diruketa danbor honekin bildu duguna!
─Eta
oraindik bilduko ditugunak! Bada nehork ez dezake asma danbor hau zorri larruz
egina dela.
Solas horiek mutilak nagusiari erran zizkion eta
hau biharamunean erregeren jauregira joan zen, bertze aunitz bezala, danbor
hura zertaz egina zen iritzia ematera. Eta lehenbiziko alditik erran zuen:
─Errege
jauna: danbor hori zorri larruz egina da.
Orduan Erregek anarteraino bildu diru guziak ez
zituen aski eskaini zuen saria emateko. Gizon batek jasan hala diru emanez
geroz, bertzea barkatuko ziola erran zion Erregeri. Errege honetaratu
zen; baina bertzeak mutil azkar hura eramanik, hark jasan hala diru hornitzeko
ez zuen Erregek jauregi txoko guzietan aski izan.