JULIA KRISTEVA ETA HITZAREN ESPAZIALIZAZIOA

Kristevarentzat espazializazioak (eta horrekin batera doazen tropo grafikoak: koordinatuak, ardatzak, traiektoria, horizontala, bertikala, gainazala, intersekzioa, lerrozkotasuna, dimentsioa eta abar eta abar) aukera ematen digu testua prozesu gisa ikusteko, “ekoizmen” dinamiko gisa, “eragiketa” legez. Kristevarentzat espazializazioak ez du esan nahi espazioak denbora ezabatu behar duenik, Joseph Frankentzat gertatzen den bezala. Bere “Spatial Form in Modern Literature” entseguan, Frankek argudiatzen du literatura modernoko teknika narratibo abangoardistek aldiberekotasun eta batasun itxura sortzen zutela. Kristevaren ustez, berriz, espazialiazioaren bidez, testua hitzezko gainazal edo toki bihurtzen da, eta leku horretan bai espazioak eta bai denborak, sinkroniak eta diakroniak, koordinatu gisa jokatzen dute testuaren jardunean. Bakthin gogoratuz, Kristevak dio prozesu hau funtsean dialogiko eta intertestuala dela, hala hitzaren eta esaldiaren nola kontaketaren mailan. “Bakthinentzat” diosku Kristevak, “idazketa aurreko corpus literario osoaren irakurketa da, eta testua, berriz, beste testu baten xurgatze eta testu horrekiko erantzuna da”. “Testu oro”, dio Kristevak, “aipuen mosaikoa da, beste testu baten xurgatzea eta transformazioa”.

Testuak hiru dimentsio edo koordinatu izango lituzke: 1) idazten ari den subjektua, 2) hartzailea, 3) kanpoko testuak. Ardatz horizontala idazletik hartzailera doan lerroa da. Hartzailea izango litzateke berbaldia zuzentzen zaion pertsonaia konkretua, edo, oro har, irakurlea. Ardatz horizontal honek testua idazlearen eta irakurlearen arteko hartu-emana dela ispilatzen du. Ardatz bertikala testutik kanpoko testuetara (edo testuinguruetara) doan lerroa da. Ardatz bertikalak azpimarratzen du testu horren eta beste testu batzuen arteko erlazioa. Bestela esanda, testuaren elkarreragiketa dialogikoa ardatz horizontalean eta ardatz bertikalean gertatzen da: idazletik hartzailera eta testutik testuinguruetara. Testutik sortzen dena ez da “puntu bat” (hau da, esangura finko bat), elkarrizketa bat baino: idazle eta irakurlearen artekoa, testuaren eta testuinguruaren artekoa.