Ubillos, J. A. Christau Doctriñ
Berri-ekarlea. Tolosa:
Hizkuntza bakoitzak ditu
hitz egiteko berezko eta bere etxeko hitzak; gure euskarak behintzat bai. Honez
ateranzko gehienek besterenak dituzte. Ezpere begira Erdarari, eta ikusiko duzu
gehienak latin hizkuntzarenak dituela, eta hauez gainerakoak nork daki nongoak
eta norenak. Berezko hitz hauek eskribitzean eta esatean, ezarri behar dira
bakoitzari dagokion tokian. Euskaraz darauskizunean euskarazko hitzak ez
badarabiltzazu, zure erausia hitzunea
edo barbarismoa dela esango
dizute; eta hitz bakoitza dagokion tokian sartzen ez baduzu, zure hitz-jarioari
araututsa edo Solezismoa deituko diote. Bost
honelako entzuten dugu euskarazko sermoietan! Alabaina, zorigaiztoan dakusagun
bezala, euskaldun gutxik nekatu nahi du euskarazko hitzak bilatzen, eta bakoitza bere
tokian ipintzen. Euskarazko hitzak ongi
ez badirudi edo ohitua ez bada,
hura utzi, haren ordean har daiteke hark esan nahi duena adierazteko adina den beste bat.
Cain eta
Abel ziren Adan eta Evaren lehengo semeak. Abel ona zen, baina Cain gaiztoa eta
bere anaia ona izatea ezin eraman zuena, eta horregatik kendu zion bizia. Cain
bezala, haren ondorengoak ere izan ziren gaiztoak. Seth zeritzan beste seme bat
ere izan zuen Adanek, eta seme honen ondorengoek eduki zuten aldi batean
Jainkoaren beldurtasuna eta ezaguera; baina horiek ere ezkontzaz gaiztoekin
nahastu eta gaiztotu ziren, eta horregatik Jainkoak hartu zuen guziak uholde
batean itorik uzteko asmoa.
Seth-en
ondorengo guzien artean Noe bakarrik aurkitu zen, Jainkoa urrikal zekiokeenik.
Honi bada Jainkoak adierazi zion egin gogo zuen munduko guzien galtzea, eta
esan zion egin zezala ontzia bezalako Arka edo kutxa handi zabal bat, hegazti
eta abere mota guzietatik ar-emeak beregan edukitzeko duina izan zitekeena. Noe
bere hiru seme-errainekin eta abereekin kutxa-ontzian sartu zeneko, erauso zion
euriari, eta berrogei egun eta gau, behin ere atertu gabe, iraun zuen lur guzia
urez estali zuen euri jasa ikaragarri batek. Gizon-emakume, abere, hegazti, eta
piztia guziak ito ziren uholde hartan; eta ez zen inor bizirik gelditu, Noe,
honen emaztea, bien hiru seme eta horien hiru emazteak baizik: guzitara[2] zortzi pertsona, eta
kutxan gorde ziren bizikorrak. Urak txikitu zirenean, irten zen Noe lehorrera
bere etxetiar guziekin, eta horien ondorengoz, urteen buruan, bete zen berriz
Mundua, eta horrela gara guziok elkarren senideak; baina ondorengo horiek ere,
asko luzatu gabe, egin ziren aurrekoak baino areagoak eta are gaiztoagoak. Utzi
zuten alde bat euren Jainko egiazkoa, eta jarri ziren euren burutik asmatu
zituzten gezurrezko Jainkoetara. Batzuek Jainkotzat hartu zuten Eguzkia,
besteek Ilargia, besteek gogoak eman zien edozein gauza. Gurasoentzat ez zuten
begirunerik eta errespeturik, eman zioten guziek haragizko bekatuari, elkar
ezin ikusi zutela eta mindurik gizon odolduen eran zebiltzan, eta gizeraileak
edo gizon hiltzaileak, lapurrak eta gezurtiak ziren.
Ez zituzten
jakin gabez gaiztakeria horiek egiten, ezpada jakinaren gainean. Ez zuten zer
ibili galdez, jakiteko gauza gaiztoak zirela lapurreta eta gainerako elkarri
egiten zizkioten doilorkeriak eta bidegabeak. Bazekiten, eta nork-nahi daki
bere burutik, ez degiola besteri beretzat nahi ez lukeena. Geure burutik dugun
argi eta ezagumendu honi deritza lege
Naturala edo Lege ekarraizkoa.